بهجت وسعادت در نزد ابن سینا

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حکمت متعالیه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانشیار پژوهشکده فلسفه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 استادیار دانشگاه قرآن و حدیث، پردیس تهران

10.22034/philor.2024.1990938.1423
چکیده
مقاله حاضر تحقیقی پیرامون بهجت و سعادت در نزد ابن سینا، فیلسوف بزرگ مشائی است. مسئله اصلی در نوشتار حاضر این است که علاوه بر تبیین مبانی و نتایج فلسفه ابن سینا در باب این دو موضوع مهم ، بتوان الگوئی برای به دست دادن نظریه شادمانی در فلسفه اسلامی را رقم زد. نگارنده برآن است که فلسفه اسلامی به طور عام و فلسفه ابن سینا به طور خاص حاوی عناصر بسیار ارزنده ای برای ترسیم الگوی فوق است، و امید دارد که رهاورد نوشتار حاضر گامی مثبت در این زمینه تلقی شود. در این مقاله بر اساس شیوه کتابخانه ای و روش تحلیلی – توصیفی مهمترین آثار ابن سینا را مورد کاوش قرار داده ایم تأکید بر جایگاه بلند عالم معقول و ارزش والای لذائذ عقلی و بهجت معنوی که پایه گذار سعادت حقیقی است از جمله دستاوردهای مقاله حاضر است.

کلیدواژه‌ها


منابع
قرآن کریم
شیرازی، صدرالدین محمد (1981م). اسفار اربعه (رساله نفس)، بیروت: دارالاحیا التراث العربی.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1389). اشارات و تنبیهات ابن‌سینا (شرح علامه حسن زاده آملی)، جلد 8، تهران: انتشارات طه.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1363الف). الاشارات و التنبیهات (شرح دکتر حسن ملکشاهی)، جلد 2، تهران: سروش.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (403 ق). اشارات و تنبیهات (شرح خواجه نصیر)، بی‌جا: انتشارات دفتر نشر الکتاب.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1353). دانشنامه علایی، تهران: دهخدا.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1400ق). رسائل ابن‌سینا، تهران: بیدار.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1363ب). مبدأ و معاد، (به اهتمام عبدالله نورانی)، مونترال: موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1394). نجات (الهیات) (شرح حسن مصطفوی)، جلد 2، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1364). نجات، ویرایش محمد تقی دانش‌پژوه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1375). الإشارات و التنبیهات. قم: دفتر نشر الکتاب.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1382). الأضحویة فی المعاد. تهران: شمس تبریزی.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1383الف). الهیات دانشنامۀ علائی، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1383ب). طبیعیات دانشنامه علائی، تصحیح سید محمد مشکوة، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (۲۰۰۵م). القانون فی الطب. بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (بی‌تا). رسالة فی الأدویة القلبیة، بی‌جا.
انصاری، خواجه عبدالله (1362) طبقات الصوفیه، تصحیح دکتر محمد سرور مولایی، تهران: انتشارات توس.
بلخی، جلال الدین محمد (1380). مثنوی معنوی، تهران: انتشارات مهتاب.
مطهری، مرتضی (1372). مجموعه آثار، جلد 7، تهران: انتشارات صدرا.
راغب اصفهانی (1426ق). مفردات غریب القرآن، بیروت: دارالفکر.
صیدی، محمود؛ محمدجواد پاشایی (1400) «شادی و غم از دیدگاه ابن‌سینا»، دوفصلنامه علمی حکمت سینوی، دوره 25، شماره 65، صص177-193.
طباطبایی، محمدحسین (1403ق). المیزان فی تقسیر القرآن، بیروت: موسسه العلمی للمطبوعات.
 
The Holy Quran
Ansari, Khwaja Abdullah (1362) Tabaqat al-Sufiyyah, edited by Dr. Mohammad Sarwar Moulaei, Tehran: Tos Publications.
Shirazi, Sadr al-Din Mohammad (1981). Asfar Arba'ah (Treatise of the Self), Beirut: Darahia Al-Tarath Al-Arabi Publications.
Avicenna (2010). Remarks and Admonitions (Allameh Hassanzadeh Amoli interpretation), Volume 8, Tehran: Taha Publications.
Avicenna (1984). Remarks and Admonitions (Hassan Malekshahi interpretation), Volume 2, Tehran: Soroush Publications.
Avicenna (403 A.H.). Remarks and Admonitions (Nasir al-Din al-Tusi interpretation), Tehran: Publications of Al-Kitab Publishing House.
Ibn Sina (1353). Ala'i Encyclopedia, Dehkhoda Publications.
Ibn Sina (1400 A.H.). Risalah al-Ashq, Rasaila Ibn Sina, Didar Publications.
Ibn Sina (1363b). Al-Mabda and Al-Maad, (by Abdullah Noorani), McGill University: Institute of Islamic Studies.
Ibn Sina (2014). Salvation (Theology), (Hasan Mostafavi's Commentary), Volume 2, Research Institute of Human Sciences.
Ibn Sina (1364). Salvation, edited by Mohammad Taghi Daneshpajoh, Tehran University Press.
Ibn Sina, Hossein bin Abdullah (1375). Warnings and Warnings, Qom: Book publishing house.
Ibn Sina, Husayn bin Abdullah (1382). Al-Adhawiya fi al-Maad, Tehran: Shams Tabrizi.
Ibn Sina, Hossein bin Abdullah (2013a). Theology, Ala'I, Hamadan, Bu Ali Sina University.
Ibn Sina, Hossein bin Abdullah (2013b). Natural Sciences of Ala'i Encyclopedia, revised by Sayyid Muhammad Mashkwa. Hamadan: Bu Ali Sina University.
Ibn Sina, Hossein bin Abdullah (2005). Law in Medicine, Beirut: Dar Ahyaya al-Trath al-Arabi.
Ibn Sina, Hossein bin Abdullah (ND). Resalah fel Al-Adviah Alqalbiah, NP.
Balkhi, Jalaluddin Mohammad (1380). Masnavi Manavi, (fourth book), Mehtab Publications.
Motahari, Morteza (1372). Collection of Works, volume 7, Sadra Publishing House.
Ragheb Esfahani (1426 A.H.). Fardat Gharib al-Qur'an, Dar al-Fikr.
Rumi, Jalāl al-Dīn Muḥammad (2001). Manawīye Ma'nawī, Tehran: Mehtab Publications.
Saidi, Mahmoud; Mohammad Javad Pashaei (1400). "Joy and Sadness from Ibn Sina's Point of View", Hekmat Sinavi Scientific Quarterly, Volume 25, Number 65, pp. 177-193.
Tabatabaei, Mohammad Hossein (1403 A.H.). Al-Mizan fi Taqsir al-Qur'an, Beirut: Scientific Press Institute.