آگاهی متافیزیکی و تکوین "خود" در بستر تجربه دینی: بررسی الهیات نوآورانه پل تیلیش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدرسی مبانی نظری اسلام ، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران

2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده الهیات وادیان، گروه تاریخ تمدن اسلامی و فقه سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی. تهران

چکیده
این جستار با اتخاذ رویکردی تحلیلی-فلسفی، به بررسی نقش محوری آگاهی متافیزیکی و تجربه دینی در تکوین «خود حقیقی» از منظر الهیات نوآورانه پل تیلیش می‌پردازد. تیلیش با عبور از الهیات سنتی و بازتعریف مفهوم خدا به مثابه «اساس وجود»، بستری برای درک هستی‌شناختی اضطراب‌های وجودی انسان معاصر فراهم می‌آورد. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه مواجهه با «تهدید عدم» و درک عمیق از تناهی، زمینه‌ساز پرسش‌های بنیادین هستی‌شناختی و جستجوی معنای اصیل وجود می‌شود. استدلال می‌شود که «آگاهی متافیزیکی» به‌عنوان درکی عمیق از «اساس وجود»، نه تنها محرک تجربه‌ی دینی است، بلکه با ایجاد رابطه‌ای وجودی میان «خود» و «امر متعالی»، مسیری را برای تعالی و تحقق ظرفیت‌های بالقوه انسانی می‌گشاید. مقاله، با واکاوی این مفاهیم، نشان می‌دهد که چگونه الهیات تیلیش، با ارائه تفسیری نوین از رابطه میان الهیات، فلسفه وجودی و پرسش‌های بنیادین انسان، اضطراب‌های وجودی را به مثابه محرک‌هایی برای تحقق «خود حقیقی» تفسیر می‌کند.

کلیدواژه‌ها


منابع
تیلیش، پل. (1381). الهیات سیستماتیک. ترجمه حسین نوروزی. تهران: انتشارات حکمت.
‌ تیلیش، پل. (1375). پویایی ایمان. ترجمه حسین نوروزی، چاپ اول. تهران: انتشارات حکمت.
تیلیش، پل. (1376). الهیات فرهنگ. ترجمه مراد فرهادپور، چاپ اول. تهران: انتشارات طرح نو.
تورانی، اعلی؛ طلوعی، رقیه. زمستان(۱۳۹۰). «معنای زندگی از منظر ملاصدرا و پل تیلیش»، خردنامه صدرا، شماره66، 27-38.
جی وود، توماس. (1386). پل تیلیش. ترجمه فروزان راسخی، چاپ اول. تهران: نشر نگاه معاصر.
صالحی، مصطفی. زمستان(۱۳۹۰). «بررسی رابطه عقل و ایمان از دیدگاه پل تیلیش»، آیین حکمت، سال سوم، شماره 10، 66–100.
فلاح، محمدمهدی. (۱۳۹۹). «خدا در اندیشۀ پل تیلیش»، پژوهش‌های مابعدالطبیعی، سال اول - شماره 1، ب، 95–118.
گیسلر، نورمن. (1391). فلسفه دین. ترجمه دکتر حمیدرضا آیت‌اللهی. تهران: انتشارات حکمت.
مک کواری، جان. (1399). وجودگرایی. ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، چاپ دوم. تهران: انتشارات هرمس.
میرصدری، سیده سعیده؛ نصیری، منصور. (۱۳۹۶). «نمادگرایی دینی از نگاه پل تیلیش با تکیه بر نظام الهیاتی ـ فلسفی وی»، جستارهای فلسفه دین، شماره 13، 19–44.
هایدگر، مارتین. (1386). هستی و زمان. ترجمه سیاوش جمادی. تهران: انتشارات ققنوس.
Adams, J. L. (1965). Paul Tillich's Philosophy of Culture, Science, and Religion. New York: Harper & Row.
Clayton, John Powell. (1965). The Concept of Being in the Theology of Paul Tillich. The Hague: Martinus Nijhoff.
Kegley, C. W., & Bretall, R. W. (Eds.). (1952). The Theology of Paul Tillich. New York: Macmillan.
Kelsey, David. (1967). The Fabric of Paul Tillich's Theology. New Haven: Yale University Press.
McDonald, H. D. (1964). The Symbolic Theology of Paul Tillich. Scottish Journal of Theology, Vol. 17, Issue 4.
Pauck, W., & Pauck, M. (1976). Paul Tillich: His Life and Thought. New York: Harper & Row.
Tillich, P. (1951). Systematic Theology, Volume 1&2. Chicago: University of Chicago Press.
Tillich, P. (1952). The Courage to Be. New Haven: Yale University Press.
Tillich, P. (1957). Dynamics of Faith. New York: Harper & Row.
Tillich, P. (1959). Theology of Culture. Oxford University Press.
Tillich, P. (1963). The Religious Situation. New York: Harper & Row.
Weber, Timothy. (2007). Paul Tillich's Philosophy of Culture. Cambridge: Cambridge University Press