تحلیل انتقادی فرضیه جهان‌های موازی در برابر استدلال تنظیم دقیق کیهانی با رویکرد کلام فلسفی امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تبریز

چکیده
«در کیهان‌شناسی معاصر، «استدلال تنظیم دقیق» به دلیل دقت خیره‌کننده ثابت‌های بنیادین در ظهور حیات، شواهدی برای اثبات طراح آگاه ارائه می‌دهد. در مقابل، الحاد مدرن برای گریز از غایت‌شناسی، فرضیه «جهان‌های موازی» (مولتی‌ورس) را به‌عنوان تبیینی جایگزین مطرح می‌کند تا نظم کیهانی را به اتفاقی احتمالی تقلیل دهد. هدف این پژوهش، تحلیل انتقادی این تقابل از منظر کلام فلسفی امامیه است. نویسنده با تکیه بر مبانی «علت غایی» و «تجرد»، استدلال می‌کند که فرضیه مولتی‌ورس نه تنها تجربی غیرقابل اثبات است، بلکه مسئله طراحی را به سطحی بالاتر منتقل کرده و جایگزینی برای علت نخستین نیست. نتایج نشان می‌دهد که تعدد جهان‌ها، به جای نفی طراح، گواه بر سعه قدرت و حکمت الهی است و تبیین‌های احتمالی الحاد مدرن، صرفاً توقف در برابر پیچیدگی‌های هستی است، نه پاسخی به آن‌ها.»

کلیدواژه‌ها