تحلیل مصداق های شرور و نسبت آنها با خداوند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده
مساله ناسازگاری واقعیت شرور و صفات خداوند در قالب قیاسی بیان شده است که صغرای آن «شروری در جهان وجود دارد» است. در این مقاله در نظر است تحلیل شود چه اموری را واقعا می توان شر نامید. نشان داده خواهد شد برخی تحلیلها همانند نسبی بودن شرور، فوائد شرور، عدمی بودن شرور بسیاری از مصداقهای شرور را زیر سوال می برد و در نتیجه امکان دارد هر چیزی را که شر می نامیم در نسبتهایش با کل عالم، دیگر شر به حساب نیاید. سپس نشان خواهیم داد که آنچه می توان واقعا مصداق شر نامید یا «ناملایمات» و یا «کمبودهایی» است که هر شخص (فارغ از نسبتش با کل عالم) با آن مواجه می شود. سپس استدلال خواهد شد که ناملایمات لازمه ذاتی عالمی است که تغییر ویژگی ذاتی آن است. کمبودها هم لازمه ذاتی این عالم مادی است که تکثر ویژگی ذاتی آن است. در نتیجه حذف «ناملایمات» و «کمبودها» از این جهان و برای هر فرد، مستلزم تناقض خواهد بود که نمی توان آن را به قدرت مطلق خداوند نسبت داد.

کلیدواژه‌ها


پورمحمدی، نعیمه (1397) درباره شر، نشر طه، قم.
مطهری، مرتضی (1382) عدل الهی، انتشارات صدرا، تهران.
ملاصدرا (صدرالدین محمد شیرازی) (1981) الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه، دارالتراث العربیه، بیروت ج7،
Ayatollahy, Hamidreza (2006) “The Principality of Existence and the Problem of Evil”, Journal of Islamic Philosophy, Vol. 2 No. 1, spring 2006, Cambridge.
Hick, John (1966). Evil and the God of Love, Harper and Row, New York.
Hume, David (1948) Dialogues Concerning Natural Religion, ed. Henry D. Aiken, Hafner, New York.
Leibnitz, G.W. (1952) Theodicy. Edited by Austin Farrer and translated by E.M. Huggard. New Haven: Yale UP.
Mackie, J. L. (1955) “Evil and Omnipotence” Mind 62 (1955):  200 – 12.
McCloskey, H. J. (1960) “God and Evil,” Philosophical Quarterly 10:39 (1960), 97-114.
McCloskey, H. J. (1962) "The Problem of Evil” Journal of Bible and Religion, 30, 1962, 187.
Motahari, Morteza (2003) Divine Justice, Sadra Publishing House, Tehran.[in Persian]
Mulla Sadra (Sadr al-Din Mohammad Shirazi) (1981) The Transcendent Wisdom Concerning the Four Intellectual Journeys of the Soul (Al-Hikma al-Muttaaliyyah fi al-Asfar al-Urba al-Aqliyyah), Dar al-Trath al-Arabiya, Beirut, vol.7.[in Arabic]
Peterson Michael L. (2010) “The Logical Problem of Evil” in Taliaferro, Charles, Paul Draper, and Philip L. Quinn. (eds.). A Companion to Philosophy of Religion. Blackwell.
Pike, Nelson (1963) “Hume on Evil” Philosophical Review 72 (1963): 180 – 97.
Plantinga, Alvin (1974). God, Freedom, and Evil, New York: Harper and Row.
Pojman, Louis (1987) Philosophy of Religion: An Anthology, Wadsworth Publishing, Belmont, CA.
Pourmohammadi, Naimeh (2017) About Evil, Taha Publishing House, Qom. [in Persian]
Row, William (1996). “The Evidential Argument from Evil: A Second Look,” in Howard-Snyder (ed.), The Evidential Argument from Evil, Bloomington: Indiana University Press, 1996, 262–85.
Rowe, William (1979) “The Problem of Evil and Some Varieties of Atheism” American Philosophical Quarterly 16 (1979): 335-41.
Russell, Bertrand (1967) Autobiography of Bertrand Russell, New York: Little, Brown & Co.
Tooley, Michael (2021) "The Problem of Evil", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2021 Edition), Edward N. Zalta(ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/win2021/ entries/evil/>.