الاهیات امید در دل رنج؛ تحلیل رنج ایوب و مسیح در مواجهه با رنج وجودی انسان معاصر

نوع مقاله : مقاله کوتاه علمی

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استادیار، گروه معارف، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
الهیات رنج و امید؛ تحلیل رنج ایوب و مسیح در مواجهه با بحران‌ رنج وجودی انسان معاصر

رنج، از بنیادی‌ترین تجربه‌های انسانی و یکی از اصلی‌ترین پرسش‌های الهیاتی و اگزیستانسیالیستی در طول تاریخ بشر است. در عصر مدرن، که انسان با بحران معنا، اضطراب‌های هستی‌شناختی، تنهایی، ازخودبیگانگی و تهی‌شدگی از امر قدسی مواجه است، بازگشت به متون مقدس برای بازاندیشی در باب رنج و کشف امیدی ریشه‌دار، ضرورتی دوباره یافته است. این مقاله با تمرکز بر دو چهرۀ محوری در کتاب مقدس ایوب و مسیح به واکاوی الهیات رنج و امید در دل متون وحیانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این روایت‌ها می‌توانند افق‌هایی معنابخش و راهگشا برای انسان رنج‌کشیده معاصر بگشایند. در روایت ایوب، با انسانی مواجه می‌شویم که در برابر رنج بی‌دلیل و سکوت خداوند، فرو می‌ریزد و دوباره برخاسته، به نوعی ایمان بی‌واسطه و اگزیستانسیال می‌رسد. در مسیح، با اوج رنج قدسی مواجه‌ایم: فریادی از عمق تاریکی وجود، که بر صلیب به اوج می‌رسد و در رستاخیز، امیدی متعالی می‌آفریند. این دو روایت، اگرچه در بستر تاریخی و الاهیاتی خاص خود قرار دارند، اما ساختارهای مشترکی از مواجهه با رنج را عرضه می‌کنند: ایستادن در برابر سکوت خدا، عبور از یأس، بازسازی رابطه با امر متعالی، و تولد امیدی نو در دل تاریکی. از منظر فلسفۀ اگزیستانسیالیستی رنج نه امری حاشیه‌ای، بلکه جوهرۀ تجربۀ وجودی انسان است؛ و این رنج، در صورتی که با صداقت، ایمان و امید مواجه شود، می‌تواند به موقعیتی برای دگرگونی درونی و بازیافت معنا تبدیل گردد. روایت‌های کتاب مقدس نیز دقیقاً چنین الگویی را ارائه می‌دهند: نه انکار رنج، نه ساده‌سازی آن، بلکه دعوت به ساکن‌شدن در آن، زیستن با آن، و در نهایت، عبور معنا‌دار از دل آن، این مقاله بر آن است تا با تلفیق تفسیر متنی کتاب مقدسی و تحلیل فلسفی وجودی، نشان دهد که الهیات رنج و امید در سنت وحیانی، می‌تواند راهی بگشاید برای پاسخ‌گویی به بحران رنج در انسان معاصر؛ انسانی که بیش از هر زمان دیگر، در پی معنایی برای زیستن در دل درد است.

کلیدواژه‌ها


کتاب مقدس.
استینمن، ژان (1373). رنج ایوب، ترجمۀ: خسرو رضایی، تهران: فکر روز.
بغدادی، س.، و کرمی، ا. (1399). «مسئله رنج و تقرب به خدا»، جستارهای فلسفه دین، دوره 9، شماره 2، صص 135156.
سرایلو، ح.، و رسولی‌پور، ر. (1399). «تحلیل و بررسی انگاره «وعده فرجام‌شناسی» در الاهیات امید یورگن مولتمان»، جستارهای فلسفه دین، دوره 9، شماره 2، صص 99120.
 
Crenshaw, J. L. (2005). Defending God: Biblical Responses to the Problem of Evil, Oxford: Oxford University Press.
Goldingay, J. (2013). Job for Everyone (Old Testament for Everyone), USA, Louisville: Westminster John Knox Press.
Guinn, D. (2006). Bioethics and the Religious Problem of Evil, 1st edition, USA: Oxford University Press.
Hick, J. (2018). Evil and the God of Love, UK, London: Palgrave Macmillan Press. (Original Work Published 1966).
Kou, L. (2003). Understanding Job, India, Secunderabad: OM Books Press.
Mason, M. (1994). The Gospel according to Job: An Honest Look at Pain and Doubt, USA, Wheaton: IL: Crossway Press.
Moltmann, Jurgen (1993a). The Crucified God: the Cross of Christ and the Foundation and Criticism Theology, 1st Fortress Press editon, Minneapolish: Fortress Press.
Moltmann, Jurgen (1993b). When God and Grief Meet: True Stories of Comfort and the way of Jesus Christ: Christianity in Messianic dimensions, London: SCM Press.
Paul II. John (1984). Salvific Doloris (Apostolic Letter on the Christian Meaning of Human Suffering), Vatican City: Libreria Editrice Vaticana Press.